Soorten fittingen; alle grote en kleine fittingen uitgelegd

soorten fittingen

Als we het over de grote van een lamp hebben, spreken we in de volksmond vaak over ‘grote’ en ‘kleine’ fittingen. Dit geeft het misleidende beeld dat er slechts twee maten zouden zijn, maar (helaas) niets is minder waar. Er zijn namelijk veel meer verschillende soorten fittingen! Waar moet je bij het kopen van een (nieuwe) lamp op letten en hoe weet je welke fitting je nodig hebt? Lees hier alles over de fittingen van een lamp!

 

De wereld van lampfittingen

Het eerste verschil in het bos van uiteenlopende lampfittingen, is het verschil tussen een lamp met een draaifitting en een lamp met een steekfitting. Zoals de termen van deze fittingen al verklappen, onderscheiden deze twee type fittingen zich door het bevestigingsmechanisme. Zo dient een lichtbron met een draaifitting in de lamp te worden gedraaid, terwijl je de steekfitting bevestigt door deze in de lamp te pluggen en een kwartslag te pluggen.

Onderscheid maken in welke te gebruiken is nét zo simpel; een draaifitting gebruikt men vaak voor de ‘traditionele’ lamp, terwijl de steekfitting meestal benodigd is voor spotjes. Het verschil tussen een steek- en draaifitting zie je op de verpakking van de lichtbron af aan de letter waarmee de fitting omschrijving begint. De types die beginnen met een ‘E’, betreffen de (traditionele) draaifittingen. ‘G(U)’-lichtbronnen hebben een steekfitting.

 

De meest voorkomende fittingen op een rijtje

Er zijn meer dan 15 verschillende fittingen. Het meeste verschil zit, naast het bevestigingsmechanisme, in de afmeting van de fitting. We zullen je daarom niet vervelen met cijfertjes, maar ons alleen richten op de meest voorkomende (en daarmee meest relevante) fittingen en de belangrijke informatie:

    • GU10 fitting: Deze steekfitting met twee pennen op 10 mm afstand is voornamelijk geschikt voor spotjes van 230V.
    • 3 (of MR16) fitting: Deze lichtbronnen (geschikt voor 12V) worden vaak gebruikt in badkamers, keukens en buitenshuis. Ze hebben een steekfitting, bestaande uit twee pinnen op 5,3 mm afstand van elkaar.
    • G4 fitting: De fitting van deze verlichting lijkt op een GU5.3 fitting, maar wordt meestal gebruikt voor sfeerverlichting. Deze steekfitting voor bureau-, staande en afzuigkaplampen bestaat uit twee pinnen met 4 mm afstand ertussen.
    • G9 fitting: Een bijzonder ogende steekfitting heeft twee ‘lusjes’ op 9 mm afstand van elkaar en komt vaak voor in kleine (wand of plafond)lampen.
    • GX53 fitting: Lichtbronnen met deze steekfitting zijn voornamelijk platte grondspots en plafondlampen. Ze zijn geschikt voor 230V.
    • G53 fitting: Alleen AR111 lampen hebben een G53 steekfitting met een doorsnede van 111 mm. Deze grote spots verlichting op 12V en worden meestal gebruikt in grote opbouw- en inbouwspots.
    • E14 fitting: Een draaifitting met een schroefdraad van 14 mm, voor kleine spaar-, gloei-, halogeen- en LED lampen.
    • E27 fitting: De draaifitting van veel spaar-, halogeen-, gloei- en LED lampen met een schroefdraad van 27 mm.

E14 vs. E27

Er zit dus veel verschil tussen de ene en de andere fitting. ‘Maar waar komen dan de termen ‘grote’ en ‘kleine’ fitting vandaan?!’, zou je denken. Dit komt voort uit de fitting van de traditionele verlichting met een draaifitting. Er slechts twee verschillende draaifittingen: E14 en E27. Zoals je wellicht nu al raad heeft men daarom een (makkelijker) koosnaampje voor de twee bedacht. Zo werden lichtbronnen met een E14 fitting de ‘kleine fitting’ en E27 fittingen de ‘grote fitting’ genoemd. Een traditie was geboren! De E27 (lamp grote fitting) is nog steeds de meest voorkomende fitting. De meeste gloei-, halogeen-, spaar- en LED lampen hebben nog steeds deze ‘grote’ fitting.

LED verlichting

De fitting voor LED lampen kan dus elke bovengenoemde fitting hebben. Verlichting hoeft overigens tegenwoordig niet meer zo netjes te worden weggewerkt. Met name in industriële inrichtingen zijn de zichtbare lichtbollen erg populair. De lichtbron zelf mag dus best gezien worden. Zeker bijzondere LED lampen zijn erg in trek! Maak bijvoorbeeld een statement met een leuke glaskleur of leuke vorm!

 

Veelgestelde vragen

Is er een LED lamp in halogeen fitting?

Er bestaan geen ‘halogeen’ fittingen. Er zijn slechts steek- en draaifittingen. LED lampen hebben dus niet per definitie een andere fitting dan halogeen lampen. Ze komen in alle vormen en kunnen daarom iedere bovengenoemde fitting hebben.

Moet ik met de fitting rekeninghouden met de ruimte waar de lamp hangt?

Eigenlijk wordt iedere fitting gebruikt bij een lichtbron die bepaalde eigenschappen heeft (zoals ook in het artikel is benoemd.) Wellicht is het belangrijkste dat lichtbronnen met een GU5.3 (of MR16) fitting, vaak in vochtige ruimtes zoals badkamers en keukens worden gebruikt, omdat deze lampen een veilige spanning hebben van 12V.

Hoe weet ik welke fitting ik nodig heb?

Vaak wordt deze informatie zowel op de lamp waar de lichtbron in moet, als op een (oude) lamp vermeld. Je kunt het eventueel ook afleiden aan de vorm en de afmeting. Lees voor een specificatie ervan de bovengenoemde opsomming van de acht meest voorkomende lampfittingen.